ไทยหาเงินจากเทรนด์ปี 2569 อย่างไร: ชิป AI อีเวนต์ และสภาพภูมิอากาศ

ช่วงต้นปี 2569 ไทยวางเดิมพันไว้สามเรื่อง คือ เข้าไปอยู่ในห่วงโซ่การผลิตชิปของโลก ขายอีเวนต์ให้ชาวโลกแทนที่จะขายแค่การพักผ่อน และปรับตัวให้ทันมาตรฐานสีเขียว ถึงเดือนกันยายน เดิมพันแรกได้ผลดีที่สุด การส่งออกโตเร็วที่สุดในรอบกว่าสี่ปี (+24.3% ในเดือนสิงหาคม) โดยมีอิเล็กทรอนิกส์เป็นตัวนำ และวันที่ 24 กันยายน ไทยก็อนุมัติยุทธศาสตร์เซมิคอนดักเตอร์แห่งชาติฉบับแรก ผู้นำที่ไม่มีใครคาดคิดคืออุตสาหกรรมดิจิทัล โดยเฉพาะดาต้าเซ็นเตอร์ ซึ่งกินสัดส่วนสามในสี่ของคำขอในครึ่งแรกของปี ส่วนอีเวนต์ตอนนี้ยังไม่ได้ทำให้การท่องเที่ยวโต แค่ช่วยชดเชยขาลง และการเปลี่ยนผ่านสีเขียวส่วนใหญ่ยังอยู่ในแผน

ชิปและอิเล็กทรอนิกส์

ยุทธศาสตร์ด้านเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูงได้รับอนุมัติเมื่อวันที่ 24 กันยายน 2569 เป้าหมายถึงปี 2593 คือเงินลงทุนสะสมราว 80,000 ล้านดอลลาร์ รายได้ของอุตสาหกรรม 150,000 ล้านดอลลาร์ต่อปี และงานมากกว่า 230,000 ตำแหน่ง เส้นทางแบ่งเป็นสามช่วง ภายในปี 2573 เสริมความแข็งแกร่งด้านการประกอบและทดสอบ ภายในปี 2583 ดึงบริษัทที่ออกแบบชิปและผลิตเวเฟอร์เข้ามา และภายในปี 2593 ปิดห่วงโซ่ทั้งหมดให้ครบในประเทศ เดิมพันอยู่ที่สามด้าน ได้แก่ โฟโตนิกส์สำหรับ AI และดาต้าเซ็นเตอร์ เซมิคอนดักเตอร์กำลัง (power semiconductor) สำหรับรถยนต์ไฟฟ้าและโครงข่ายไฟฟ้า และเซนเซอร์

เบื้องหลังตัวเลขเหล่านี้มีโรงงานจริงแล้ว บริษัทร่วมทุนของ ZDT จากไต้หวัน ผู้ผลิตแผงวงจรพิมพ์รายใหญ่ที่สุดในโลก กำลังสร้าง 4 โครงการ มูลค่ามากกว่า 65,000 ล้านบาท ในจังหวัดปราจีนบุรี วันที่ 1 ตุลาคม Infineon เปิดโรงงานโมดูลกำลัง (power module) แห่งแรกในไทยที่สมุทรปราการ Fabrinet ซึ่งผลิตอุปกรณ์ออปติกสำหรับดาต้าเซ็นเตอร์ AI ในไทย มีรายได้เพิ่มขึ้น 36% ในหนึ่งปี เป็น 4,640 ล้านดอลลาร์ ตั้งแต่ปี 2566 มีการประกาศลงทุนในอิเล็กทรอนิกส์แล้วมากกว่า 1 ล้านล้านบาท

ภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ ไม่ได้หยุดการเติบโตนี้ อัตราสำหรับไทยเปลี่ยนไปหลายรอบ จาก 19% ในปี 2568 เหลือ 10% หลังคำตัดสินของศาลสูงสุดสหรัฐฯ ในเดือนกุมภาพันธ์ 2569 และเป็น 12.5% ตั้งแต่ 24 กรกฎาคม แต่สินค้าอิเล็กทรอนิกส์หลักได้รับการยกเว้น เดือนสิงหาคมการส่งออกโต 24.3% เร็วที่สุดในรอบ 56 เดือน และการส่งออกไปสหรัฐฯ โต 48.7% มูลค่าส่งออกแปดเดือนแรกอยู่ที่ 266,000 ล้านดอลลาร์ มากกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อน 18.9%

ดาต้าเซ็นเตอร์: แม่เหล็กดูดเงินอันดับหนึ่ง

คำขอรับการส่งเสริมจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ปี 2568 ทำสถิติสูงสุด 1.877 ล้านล้านบาท ในจำนวนนี้ 746,000 ล้านบาทเป็นอุตสาหกรรมดิจิทัล ครึ่งแรกของปี 2569 คำขอมีมูลค่าแล้ว 1.473 ล้านล้านบาท และราว 76% เป็นอุตสาหกรรมดิจิทัล ซึ่งส่วนใหญ่คือดาต้าเซ็นเตอร์ อิเล็กทรอนิกส์ที่ 120,000 ล้านบาทตามหลังอยู่ไกล

อีกด้านของเหรียญคือไฟฟ้า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานมองว่าความต้องการไฟฟ้าของดาต้าเซ็นเตอร์และ AI อาจแตะ 30,000 เมกะวัตต์ รัฐบาลกำลังเตรียมอัตราค่าไฟแยกสำหรับดาต้าเซ็นเตอร์แห่งใหม่ เงินประกันการเชื่อมต่อระบบไฟฟ้า และบังคับให้ต้องมีแผนการใช้น้ำ สัญญาซื้อขายไฟฟ้าสีเขียวโดยตรง (Direct PPA) เปิดให้ทุกอุตสาหกรรมตั้งแต่เดือนกรกฎาคม แต่กฎยังอยู่ในขั้นรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ รายละเอียดเรื่องคำขอและโครงการอ่านได้ในบทวิเคราะห์การลงทุนผ่าน BOI

อีเวนต์แทนจำนวนนักท่องเที่ยว

การท่องเที่ยวไม่ได้หนุนเดิมพันที่สอง ปี 2568 นักท่องเที่ยวต่างชาติลดลง 7.2% และช่วงมกราคม–สิงหาคม 2569 ลดลงอีก 3.1% อีเวนต์จึงทำหน้าที่ดันยอดใช้จ่ายต่อหัวและการเป็นที่รู้จัก ไม่ใช่ทำสถิติจำนวนผู้มาเยือน

รัฐจ่ายเงินให้อีเวนต์เหล่านี้โดยตรง Tomorrowland ใกล้พัทยา ได้งบ 2,000 ล้านบาทสำหรับห้าเทศกาล ครั้งแรกจัดวันที่ 11–13 ธันวาคม 2569 MotoGP ที่บุรีรัมย์ต่อสัญญาถึงปี 2574 ด้วยเงินเกือบ 4,000 ล้านบาท เดือนตุลาคมกรุงเทพฯ ได้เป็นเจ้าภาพการประชุมประจำปีของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และธนาคารโลก ซึ่งได้งบ 1,160 ล้านบาท รัฐบาลไม่เปิดเผยงบรวมสำหรับอีเวนต์ มีแค่มติแยกของแต่ละอีเวนต์ ตัวเลขการท่องเที่ยวอ่านได้ในสรุปปี 2568 และ 2569

การเปลี่ยนผ่านสีเขียว: แผนมากกว่าการตัดสินใจ

เดือนพฤศจิกายน 2568 ไทยขยับเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (net zero) จากปี 2608 มาเป็นปี 2593 แต่เครื่องมือหลักอย่างกฎหมายว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งมีทั้งระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซและภาษีคาร์บอน ยังไม่ผ่าน ร่างอยู่ระหว่างการพิจารณาของคณะกรรมการกฤษฎีกา และคาดว่าจะมีผลบังคับใช้ไม่เร็วกว่าไตรมาส 3 ปี 2570 ภาษีคาร์บอน 200 บาทต่อตันนั้นคณะรัฐมนตรี (ครม.) อนุมัติไว้ตั้งแต่มกราคม 2568 แต่รวมเข้าไปในภาษีสรรพสามิตที่มีอยู่แล้ว ราคาน้ำมันจึงไม่ได้ขึ้น

สิ่งที่เปลี่ยนจริงคือตลาดรถยนต์ ปี 2568 รถยนต์ไฟฟ้ามีส่วนแบ่ง 19.4% ของยอดขาย ช่วงมกราคม–กรกฎาคม 2569 ราว 31% และสองในสามของจำนวนนี้นำเข้าทั้งคัน ส่วนใหญ่จากจีน แต่ก็ไม่ได้ราบรื่นทั้งหมด Neta ซึ่งได้เงินอุดหนุนไปราว 2,000 ล้านบาท ไม่ได้ผลิตรถตามที่สัญญาไว้หลังบริษัทแม่ในจีนล้มละลาย และกระทรวงการคลังกำลังฟ้องศาลเพื่อเรียกเงินคืน จากเงินกู้ฉุกเฉิน 400,000 ล้านบาทที่รัฐบาลกู้ช่วงมีนาคม–พฤษภาคมเพราะวิกฤตพลังงานจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง มี 200,000 ล้านบาทที่จัดสรรให้การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน ได้แก่ พลังงานหมุนเวียน ระบบกักเก็บพลังงาน สถานีชาร์จ และการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ

เศรษฐกิจโดยรวม

GDP ไทยปี 2568 โต 2.4% สำหรับปี 2569 สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์) คาดว่าจะโต 2.0–2.5% ส่วนธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) คาด 2.4% (ประมาณการเมื่อ 28 ตุลาคม) การเติบโตพึ่งเครื่องยนต์อยู่ไม่กี่ตัว คือการส่งออกอิเล็กทรอนิกส์จากกระแสบูมของ AI และการลงทุนภาคเอกชน ซึ่งในไตรมาส 2 โต 13.4% สูงสุดในรอบ 54 ไตรมาส ขณะที่การบริโภคและการท่องเที่ยวอ่อนแรงลง ความเสี่ยงหลักคือราคาพลังงาน นโยบายกีดกันทางการค้าของสหรัฐฯ และหนี้ครัวเรือน

สรุป

จากสามเดิมพันของปี 2569 มีแค่เรื่องเดียวที่กลายเป็นธุรกิจจริง คืออิเล็กทรอนิกส์และดาต้าเซ็นเตอร์ อิเล็กทรอนิกส์ยังโตต่อเนื่อง ส่วนดาต้าเซ็นเตอร์กำลังรอกฎใหม่ อีเวนต์ช่วยไม่ให้การท่องเที่ยวร่วงหนักกว่านี้ ส่วนวาระด้านสภาพภูมิอากาศยังรอกฎหมายปี 2570 สำหรับคนสาย IT ในไทย ข้อสรุปเชิงปฏิบัติคือ ความต้องการกำลังย้ายไปที่โครงสร้างพื้นฐาน ดาต้าเซ็นเตอร์ และอิเล็กทรอนิกส์ ตามทางที่ BOI มุ่งไป สิทธิประโยชน์สำหรับธุรกิจ IT เป็นอย่างไร อ่านได้ในบทความเรื่องกฎใหม่ของ BOI