ลงทุนในไทยผ่าน BOI: สถิติสูงสุดปี 2568 ดาต้าเซ็นเตอร์ และชิป

ปี 2568 มีโครงการยื่นขอรับการส่งเสริมการลงทุนจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) 3,370 โครงการ มูลค่า 1.88 ล้านล้านบาท มากกว่าปีก่อนหน้า 67% และสูงที่สุดในประวัติศาสตร์ของ BOI เกือบ 40% ของมูลค่าทั้งหมดมาจากอุตสาหกรรมดิจิทัล ซึ่งก็คือดาต้าเซ็นเตอร์ เก้าเดือนแรกของปี 2569 คำขอมีมูลค่ารวมแล้ว 1.71 ล้านล้านบาท (+28%) แต่ตั้งแต่เดือนเมษายนก็ไม่มีคำขอใหม่ด้านดาต้าเซ็นเตอร์เข้ามาอีก และในเดือนกันยายนรัฐบาลสั่งพัก 166 โครงการไว้ก่อน จนกว่าจะออกมาตรฐานเรื่องไฟฟ้า น้ำ และที่ตั้ง ตั้งแต่ปี 2566 ภูมิภาคหลักของการลงทุนคือภาคตะวันออก และจังหวัดอันดับหนึ่งของภาคนี้คือชลบุรี ซึ่งเป็นที่ตั้งของพัทยา แม้ว่าในครึ่งแรกของปี 2569 ภาคกลางจะมีมูลค่าคำขอนำอยู่ก็ตาม

สถิติสูงสุดปี 2568

คำขอรับการส่งเสริมคือการที่บริษัทขอสิทธิประโยชน์ทางภาษี ไม่ใช่เงินที่ใช้จ่ายไปแล้ว ตั้งแต่ยื่นคำขอ ได้รับอนุมัติ จนถึงก่อสร้างจริงต้องใช้เวลาหลายปี และบางโครงการก็หลุดไประหว่างทาง ถ้าจำข้อนี้ไว้ ภาพรวมของปี 2568 จะออกมาแบบนี้

• อุตสาหกรรมดิจิทัล 746,200 ล้านบาท 151 โครงการ ส่วนใหญ่เป็นดาต้าเซ็นเตอร์
• อิเล็กทรอนิกส์ 277,600 ล้านบาท 470 โครงการ ในจำนวนนี้เป็นแผงวงจรพิมพ์ (PCB) และวัสดุสำหรับแผงวงจร 249,200 ล้านบาท
• พลังงานหมุนเวียนและพลังงานจากขยะ 107,700 ล้านบาท
• ยานยนต์ 84,100 ล้านบาท เกษตรและแปรรูปอาหาร 75,700 ล้านบาท ปิโตรเคมีและเคมีภัณฑ์ 58,400 ล้านบาท การแพทย์ 28,900 ล้านบาท

บริษัทต่างชาติยื่นคำขอมูลค่า 1.36 ล้านล้านบาท (+66%) อันดับหนึ่งคือสิงคโปร์ 547,000 ล้านบาท ตามด้วยฮ่องกง จีน ญี่ปุ่น และสหราชอาณาจักร BOI เองก็ระบุไว้ว่าเบื้องหลังเงินจากสิงคโปร์มักเป็นบริษัทแม่จากจีน ญี่ปุ่น และสหรัฐฯ คำอธิบายที่น่าจะเป็นไปได้คือ สิงคโปร์เป็นฐานสำหรับตั้งสำนักงานใหญ่ประจำภูมิภาค

เกือบ 60% ของมูลค่าทั้งหมด หรือ 1.11 ล้านล้านบาท อยู่ในภาคตะวันออก โดยเฉพาะชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทรา ซึ่งเป็นพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ภาคกลางได้ 428,000 ล้านบาท ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 112,000 ล้านบาท มีโครงการที่ได้รับบัตรส่งเสริมจาก BOI แล้ว 2,779 โครงการ มูลค่า 1.15 ล้านล้านบาท หลังได้บัตรนี้ เงินจะเริ่มไหลเข้าสู่การก่อสร้างจริงภายในหนึ่งถึงสองปี BOI ประเมินว่าโครงการที่อนุมัติในปี 2568 จะสร้างงานได้มากกว่า 220,000 ตำแหน่ง

ปี 2569: คำขอยิ่งมากขึ้น

แค่ไตรมาสแรกของปี 2569 คำขอก็มีมูลค่า 1.02 ล้านล้านบาท คิดเป็น 2.4 เท่าของช่วงเดียวกันของปีก่อน และ 86% เป็นดาต้าเซ็นเตอร์และคลาวด์ พอครบครึ่งปีตัวเลขอยู่ที่ 1.47 ล้านล้านบาท (+37%) โดยราว 1.1 ล้านล้านบาทเป็นอุตสาหกรรมดิจิทัล ส่วนการลงทุนจริงของโครงการ BOI ในครึ่งปีแรกอยู่ที่ราว 536,000 ล้านบาท (+27%) ในไตรมาส 2 ราวครึ่งหนึ่งของเงินลงทุน หรือประมาณ 127,000 ล้านบาท อยู่ในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวกับ AI ได้แก่ อุปกรณ์ออปติกสำหรับดาต้าเซ็นเตอร์ แผงวงจรพิมพ์ และฮาร์ดดิสก์ ช่วงเก้าเดือนแรกของปี 2569 คำขอมีมูลค่ารวม 1.71 ล้านล้านบาท (+28%) ในจำนวนนี้มากกว่า 1.17 ล้านล้านบาทเป็นอุตสาหกรรมดิจิทัล แปลว่าในไตรมาส 3 คำขอด้านอุตสาหกรรมดิจิทัลเข้ามาเพียงราว 50,000 ล้านบาท การสั่งพักดาต้าเซ็นเตอร์จึงเห็นได้ในตัวเลขด้วย

ดาต้าเซ็นเตอร์: จากบูมสู่การสั่งพัก

ปี 2569 เริ่มต้นด้วยสถิติ วันที่ 15 มกราคม BOI อนุมัติโครงการดาต้าเซ็นเตอร์ 7 โครงการ มูลค่าราว 97,000 ล้านบาท ได้แก่ โครงการของ True Internet Data Centre 3 โครงการในชลบุรีและสมุทรปราการ รวม 223 เมกะวัตต์ โครงการของ GSA (Gulf, Singtel และ AIS) 2 โครงการในระยองและสมุทรปราการ รวม 120 เมกะวัตต์ Stellar ในกรุงเทพฯ และ Fraer ในระยองและสมุทรปราการ ในปี 2568 มีคำขอด้านดาต้าเซ็นเตอร์ 36 โครงการ มูลค่า 728,000 ล้านบาท หนึ่งในสามของมูลค่าอยู่ในระยอง อีกหนึ่งในสามอยู่ในชลบุรี

วันที่ 6 พฤษภาคม มีการอนุมัติก้อนใหญ่ที่สุดของปี คือ 842,000 ล้านบาทสำหรับ TikTok โครงการนี้ไม่ใช่อาคารดาต้าเซ็นเตอร์ แต่เป็นการวางเซิร์ฟเวอร์และขยายการประมวลผลข้อมูลในกรุงเทพฯ สมุทรปราการ และฉะเชิงเทรา ในรอบเดียวกันยังอนุมัติ Skyline ขนาด 200 เมกะวัตต์ในฉะเชิงเทรา และ Bridge Data Centres ขนาด 134 เมกะวัตต์ในชลบุรี

ช่วงปี 2567–2569 BOI อนุมัติโครงการดาต้าเซ็นเตอร์ไปแล้ว 42 โครงการ รวม 3,400 เมกะวัตต์ แต่ที่เปิดใช้งานจริงยังน้อยกว่ากันมาก BMI ประเมินว่าในไตรมาส 2 ปี 2569 ไทยมีดาต้าเซ็นเตอร์ที่ใช้งานอยู่ราว 216 เมกะวัตต์ ในจำนวนนี้ 70 เมกะวัตต์อยู่ในชลบุรี

ช่องว่างระหว่างตัวเลขบนกระดาษกับของจริงไปติดอยู่ที่เรื่องทรัพยากร ตั้งแต่ปลายเดือนมีนาคม ผู้ยื่นคำขอต้องได้รับการยืนยันจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ก่อนว่าจะมีไฟฟ้าพอ และตั้งแต่กลางปี โครงการต้องผ่านความเห็นชอบจากคณะอนุกรรมการเฉพาะของ BOI ด้านพลังงานและการคัดเลือกดาต้าเซ็นเตอร์ก่อน ตั้งแต่เดือนเมษายนก็ไม่มีคำขอด้านดาต้าเซ็นเตอร์ใหม่เข้ามาที่ BOI อีก ในเดือนสิงหาคม คณะรัฐมนตรี (ครม.) ตั้งคณะกรรมการด้านดาต้าเซ็นเตอร์ขึ้น และวันที่ 4 กันยายน คณะกรรมการชุดนี้สั่งพัก 166 โครงการ คือที่กำลังก่อสร้าง 49 โครงการ และที่รอใบอนุญาต 117 โครงการ จนกว่าจะออกมาตรฐานเรื่องน้ำ ไฟฟ้า ที่ตั้ง และความปลอดภัย ปัญหาหนึ่งคือใบอนุญาตที่กระจัดกระจาย บางแห่งจดทะเบียนเป็นกิจการประเภทอื่น รวมถึงเป็นคลังสินค้า รัฐบาลอยากคัดเลือกโครงการใหม่ด้วยการแข่งขันว่าใครให้ประโยชน์กับประเทศมากกว่า และดาต้าเซ็นเตอร์จะต้องจ่ายค่าไฟแพงขึ้น ปลายเดือนตุลาคม คณะกรรมการชุดนี้เห็นชอบร่างมาตรฐานขั้นต่ำ ซึ่งแบ่งเป็น 7 ระดับตามกำลังไฟฟ้าที่ใช้ และมีช่วงเปลี่ยนผ่านให้ดาต้าเซ็นเตอร์ที่เปิดอยู่แล้ว จากนั้นส่งต่อให้ ครม. พิจารณา ส่วนจะยกเลิกการสั่งพักโครงการเมื่อไร ยังไม่มีการประกาศ

ใครเปิดให้บริการแล้วบ้าง

ในบรรดายักษ์ใหญ่คลาวด์ระดับโลก ตอนนี้ในไทยมี AWS แล้ว ซึ่งเปิด region ที่มี 3 zone ตั้งแต่มกราคม 2568 และ Google ซึ่งเปิด cloud region ในกรุงเทพฯ เมื่อมกราคม 2569 ส่วนดาต้าเซ็นเตอร์ของ Google เองกำลังก่อสร้างในนิคมอุตสาหกรรม WHA ในชลบุรี และคาดว่าจะเปิดใช้งานในปี 2570 Microsoft ประกาศเรื่อง region ไว้ตั้งแต่ปี 2567 และในปี 2568 ได้จับมือเป็นพันธมิตรกับเครือซีพี (CP Group) และ True IDC แต่บนหน้าเว็บของ Azure ณ ปลายเดือนกันยายน 2569 region Thailand South ยังอยู่แค่ขั้นประกาศว่าจะเปิด

ข้อมูลของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ระบุว่าไทยมีบริษัทที่เกี่ยวกับดาต้าเซ็นเตอร์และโฮสติ้ง 1,023 บริษัท รายได้ปี 2567 ของบริษัทกลุ่มนี้โตขึ้น 51% เป็น 24,300 ล้านบาท และหลังจากขาดทุนในปีก่อนหน้า ธุรกิจนี้ก็ทำกำไรได้ 1,440 ล้านบาท ทุนของบริษัทเหล่านี้ 78% เป็นทุนต่างชาติ ส่วนใหญ่มาจากสิงคโปร์และสหรัฐฯ ราวสามในสี่ของทุนอยู่กับบริษัทขนาดใหญ่ 22 แห่ง คือ 83,000 ล้านบาทจากทั้งหมด 115,000 ล้านบาท ปี 2568 มีบริษัทใหม่ในธุรกิจนี้จดทะเบียน 157 บริษัท ทุนรวม 3,700 ล้านบาท

แผงวงจรพิมพ์และ ZDT

เรื่องใหญ่เรื่องที่สองคืออิเล็กทรอนิกส์ เดือนมกราคม BOI แจ้งว่าอนุมัติโครงการเพิ่มอีก 3 โครงการของ Peng Shen Technology ซึ่งเป็นบริษัทร่วมทุนระหว่าง Zhen Ding Technology (ZDT) จากไต้หวัน ผู้ผลิตแผงวงจรพิมพ์รายใหญ่ที่สุดในโลก กับเครือสหพัฒน์ (Saha Group) ของไทย รวมแล้วบริษัทนี้มี 4 โครงการ มูลค่ามากกว่า 65,000 ล้านบาท ในจังหวัดปราจีนบุรี และสร้างงานมากกว่า 5,600 ตำแหน่ง โรงงานแรกเดินเครื่องตั้งแต่เดือนกันยายน 2568 และเป็นฐานผลิตแห่งเดียวของ ZDT นอกจีนและไต้หวัน แผงวงจรที่ผลิตที่นี่เป็นแบบซับซ้อน สำหรับสมาร์ตโฟนและเซิร์ฟเวอร์ AI

ZDT เป็นส่วนหนึ่งของคลื่นลูกใหญ่ ตั้งแต่ปี 2566 BOI นับได้ว่ามีโครงการแผงวงจรพิมพ์และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ 224 โครงการ มูลค่า 331,000 ล้านบาท และในเดือนพฤษภาคมก็อนุมัติเพิ่มอีก 3 โครงการ มูลค่า 22,000 ล้านบาท BOI ประเมินเองว่าเรื่องนี้ทำให้ไทยขึ้นเป็นอันดับหนึ่งของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ด้านการผลิตแผงวงจร ส่วนยุทธศาสตร์เซมิคอนดักเตอร์ที่กำลังสร้างขึ้นรอบเรื่องนี้ อ่านได้ในบทความเรื่องเทรนด์ปี 2569

เรื่องนี้มีความหมายอย่างไรกับพัทยาและคนสาย IT

ตั้งแต่ปี 2566 ถึงกลางปี 2569 ชลบุรีมีคำขอรับการส่งเสริมรวม 1.29 ล้านล้านบาท มากกว่าจังหวัดอื่นใดในภาคตะวันออก ใกล้ๆ พัทยามีการก่อสร้างของ True IDC, Bridge Data Centres และ Google รวมถึงแคมปัสของ DayOne ใน Amata City โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลกำลังกลายเป็นเรื่องสำคัญของภูมิภาคนี้ไม่แพ้การท่องเที่ยว

ในแง่การทำงาน แปลว่ามีความต้องการวิศวกรไฟฟ้าและวิศวกรระบบทำความเย็น ผู้เชี่ยวชาญด้านเครือข่ายและไฟเบอร์ออปติก คลาวด์ และความปลอดภัยไซเบอร์ รวมถึงผู้จัดการโครงการ แค่มหกรรมจัดหางานของ DayOne และบริษัทพันธมิตร 30 แห่งครั้งเดียวในเดือนเมษายนก็มีตำแหน่งแบบนี้ราว 500 ตำแหน่ง และตามข้อมูลของ Deloitte ที่ BOI อ้างถึง (ไม่ได้ระบุว่าเป็นข้อมูลของประเทศใด) ตำแหน่งงานในดาต้าเซ็นเตอร์ช่วงปี 2566–2568 เพิ่มขึ้น 64% BOI กำหนดว่าภายในสามปี ตำแหน่งบริหารและตำแหน่งผู้เชี่ยวชาญในดาต้าเซ็นเตอร์อย่างน้อยครึ่งหนึ่งต้องเป็นคนไทย ข้อมูลเงินเดือนเฉพาะในดาต้าเซ็นเตอร์ที่เชื่อถือได้ยังไม่มี แต่ตามรายงานภาพรวมของ Adecco ในปี 2569 data engineer และ data scientist ที่มีประสบการณ์ไม่เกินสามปีในไทยได้เงินเดือนสูงสุดเดือนละ 80,000 บาท

การสั่งพักดาต้าเซ็นเตอร์อาจทำให้การจ้างงานในปี 2569–2570 ช้าลง แต่ความต้องการโครงสร้างพื้นฐานจะไม่หายไป เพราะ 216 เมกะวัตต์ที่ใช้งานอยู่ถือว่าน้อยมากสำหรับประเทศที่อนุมัติโครงการไปแล้ว 3,400 เมกะวัตต์ บทบาทไหนในตลาดแรงงานที่กำลังโต อ่านได้ในบทความ“15 บทบาทใหม่ในไทย”

สรุป

ในเวลาหนึ่งปีครึ่ง ไทยกลายเป็นหนึ่งในจุดหมายหลักของเงินลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน AI และอิเล็กทรอนิกส์ ทั้งคำขอที่ทำสถิติสูงสุด ผู้เล่นรายใหญ่ระดับโลก และโรงงานที่ไม่เคยมีในประเทศมาก่อน แต่ปี 2569 ก็แสดงให้เห็นขีดจำกัด ไฟฟ้าและน้ำไม่พอสำหรับทุกโครงการที่อนุมัติไปแล้ว และรัฐกำลังเปลี่ยนจากการแจกสิทธิประโยชน์มาเป็นการคัดเลือก แต่สำหรับชลบุรีและพัทยา นี่ก็ยังเป็นเรื่องระยะยาว เพราะโครงการที่ใหญ่ที่สุดกำลังก่อสร้างอยู่ที่นี่