ขายเหล้าให้คนเมาในไทย: กฎหมายปี 2568 ค่าปรับ และเวลาขาย

ตั้งแต่ 8 พฤศจิกายน 2568 ผู้ขายแอลกอฮอล์ในไทยต้องปฏิเสธลูกค้าที่มีอาการเมา และต้องตรวจอายุผู้ซื้อ ถ้าขายให้คนเมาแล้วคนนั้นไปทำให้คนอื่นเสียหาย ผู้ขายต้องรับผิดชอบความเสียหายนั้นในคดีแพ่ง ส่วนการฝ่าฝืนเองมีโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปีหรือปรับไม่เกิน 100,000฿ ตั้งแต่มีนาคม 2569 มีเช็กลิสต์อย่างเป็นทางการว่าอาการแบบไหนถือว่าเมา แอลกอฮอล์ขายได้ตั้งแต่ 11:00 ถึง 24:00 น. ลูกค้าที่ยังนั่งดื่มในบาร์หลังหมดเวลามีโทษปรับไม่เกิน 10,000฿

กฎหมายเปลี่ยนอะไรบ้าง

ไทยห้ามขายแอลกอฮอล์ให้คนเมามาตั้งแต่ปี 2551 แต่เดิมข้อห้ามครอบคลุมแค่คนที่เมา “จนครองสติไม่ได้” การแก้ไข พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ที่ประกาศเมื่อ 9 กันยายน 2568 ทำให้กฎเข้มขึ้น:

• เกณฑ์ลดลงเหลือแค่ “มีอาการเมา”
• ผู้ขายต้องตรวจทั้งอายุและความเมา ถ้าไม่แน่ใจเรื่องอายุให้ขอดูบัตร
• โทษเพิ่มเป็นจำคุกไม่เกินหนึ่งปี ปรับไม่เกิน 100,000฿ หรือทั้งจำทั้งปรับ เดิมค่าปรับสูงสุดอยู่ที่ 20,000฿
• ร้านอาจถูกสั่งปิดได้ถึงหนึ่งปี และใบอนุญาตขายสุราอาจถูกพักหรือเพิกถอน

เรื่องสำคัญที่สุดสำหรับธุรกิจคือความรับผิดต่อผลที่ตามมา ถ้าผู้ขายจงใจหรือประมาทเลินเล่อขายให้คนเมา จนเกิดความเสียหายโดยตรง เช่น บาดเจ็บ อุบัติเหตุบนถนน ทรัพย์สินเสียหาย ผู้เสียหายฟ้องเรียกค่าเสียหายจากผู้ขายได้ ต้องมีทั้งความผิดและความเชื่อมโยงโดยตรง แค่ “ขายไปแล้วก็เกิดเรื่อง” ยังไม่พอ

อีกด้านหนึ่ง กฎเดียวกันนี้ก็คุ้มครองผู้ขาย: ถ้าผู้ขายตรวจตามวิธีที่กำหนดไว้แล้ว จะไม่มีโทษทางอาญาจากการขาย

ดูความเมาอย่างไร

ตามหลักเกณฑ์ที่กรมควบคุมโรค (DDC) อนุมัติและใช้ตั้งแต่ 28 มีนาคม 2569 ถือว่าเมาถ้า:

• การทรงตัวและการควบคุมร่างกายผิดปกติชัดเจน หรือพฤติกรรมและคำพูดเป็นอันตรายหรือก่อความวุ่นวาย
• หรือมีกลิ่นแอลกอฮอล์ และมีอาการอย่างน้อยหนึ่งอย่าง: ตาแดง เคลื่อนไหวผิดปกติ มือสั่น พูดไม่ชัด ก้าวร้าว ก่อกวนคนอื่น ข่มขู่ สับสน ง่วงซึม

ทดสอบแค่อย่างเดียวจากสามอย่างก็พอ: เอานิ้วแตะจมูก เดินต่อส้นเท้าสิบก้าวแล้วเดินกลับ หรือยืนขาเดียว 30 วินาทีพร้อมนับออกเสียง ส่วนระดับแอลกอฮอล์ในเลือดที่ถือว่ารับได้ก็ยังไม่มีกำหนด และไม่มีการทดสอบไหนที่บังคับ ในทางปฏิบัติ ตามงานวิจัยที่ Bangkok Post นำมาเล่า ผู้ขายยังประเมินลูกค้าด้วยสายตาอยู่ดี

เวลาขายและค่าปรับสำหรับลูกค้า

ตั้งแต่ 29 พฤษภาคม 2569 แอลกอฮอล์ขายได้ตั้งแต่ 11:00 ถึง 24:00 น. เป็นการถาวร ไม่มีช่วงห้ามขายตอนบ่ายแบบเดิมแล้ว ข้อยกเว้นคืออาคารผู้โดยสารระหว่างประเทศของสนามบิน โรงแรม พื้นที่จัดงานที่กำหนด และสถานบริการที่มีใบอนุญาต ซึ่งเปิดตามเวลาในใบอนุญาตของตัวเอง

ภาคการท่องเที่ยวขอให้ขายได้ถึงตีสี่ แต่กระทรวงสาธารณสุขไม่อนุญาต: อุบัติเหตุพุ่งสูงสุดช่วงตีสองถึงตีสาม ทางออกที่ตกลงกันได้คือ หลังเที่ยงคืนนั่งในร้านต่อได้อีกหนึ่งชั่วโมงกับเครื่องดื่มที่ซื้อไว้แล้ว แต่สั่งเพิ่มไม่ได้

ใครยังดื่มต่อในบาร์หรือร้านอาหารหลังจากนั้น เสี่ยงโดนปรับทางปกครองไม่เกิน 10,000฿ กฎนี้ใช้เฉพาะสถานที่ขายและเฉพาะช่วงเวลาที่ห้ามขาย ที่บ้านไม่เกี่ยว การขายแอลกอฮอล์ให้คนอายุต่ำกว่า 20 ปียังห้ามเหมือนเดิม

วันงดขาย

ในวันสำคัญทางพุทธศาสนาห้าวันต่อปี ห้ามขายแอลกอฮอล์ทั้งวัน: วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษา และวันออกพรรษา ข้อยกเว้นมีห้าข้อ: อาคารผู้โดยสารระหว่างประเทศของสนามบิน โรงแรม สถานบริการที่มีใบอนุญาต ร้านลักษณะเดียวกันในเขตท่องเที่ยวที่ได้รับอนุมัติ และสถานที่จัดงานขนาดใหญ่ สำหรับพัทยา หมายความว่าบาร์ที่มีใบอนุญาตสถานบริการเปิดในวันเหล่านี้ได้

ช่วงเลือกตั้ง รวมถึงเลือกตั้งท้องถิ่น ข้อห้ามเข้มกว่า: ตั้งแต่ 18:00 น. ของวันก่อนเลือกตั้งจนถึง 18:00 น. ของวันลงคะแนน ห้ามขาย แจก หรือเลี้ยงแอลกอฮอล์ในเขตเลือกตั้ง และไม่มีข้อยกเว้นอย่างเป็นทางการ ปี 2569 เป็นแบบนี้ในวันที่ 28 มิถุนายน ซึ่งเป็นวันเลือกตั้งนายกเมืองพัทยา การฝ่าฝืนในวันงดขายมีโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน ปรับไม่เกิน 10,000฿ หรือทั้งจำทั้งปรับ ดูวันทั้งหมดของปีได้ในปฏิทินวันหยุดไทย

ร้านควรทำอะไร

สมาคมคราฟต์เบียร์แนะนำให้ธุรกิจติดกล้อง อธิบายกฎใหม่ให้พนักงานฟัง และบอกว่าพนักงานมีสิทธิ์ปฏิเสธการขาย ติดป้ายแจ้งข้อจำกัด และเสนอเรียกแท็กซี่ผ่านแอปให้แขก ที่ควรเพิ่มและสำคัญที่สุดคือ สอนพนักงานใช้เช็กลิสต์ของ DDC และจดบันทึกทุกครั้งที่ปฏิเสธลูกค้า ในเมื่อการตรวจที่ทำถูกวิธีช่วยให้พ้นโทษ นี่คือประกันที่ถูกที่สุดแล้ว

สรุป

กฎหมายโยนความรับผิดชอบมาที่ผู้ขายมากขึ้นชัดเจน แต่ตอนนี้ยังเป็นคำขู่มากกว่าการบังคับใช้จริง: ถึงเดือนกันยายน 2569 ยังไม่มีคดีที่เปิดเผยต่อสาธารณะว่าผู้ขายถูกดำเนินคดีเพราะขายให้คนเมา และยังไม่มีสถิติค่าปรับลูกค้าด้วย คดีแรก ๆ จะเป็นตัวบอกว่าศาลจะแบ่งความผิดระหว่างบาร์กับคนขับที่เมาอย่างไร

สำหรับร้านค้า นี่คืออีกหนึ่งบรรทัดในรายการข้อกำหนด ถัดจากการที่รัฐปรับโครงสร้างธุรกิจร้านอาหาร (ภาษารัสเซีย)