CERN องค์กรที่ดูแลเครื่องชนอนุภาคแฮดรอนขนาดใหญ่ (LHC) นั่นแหละ แทบจะเป็นองค์กรสาย Red Hat ขนานแท้มาหลายสิบปี CERN ร่วมกับ Fermilab ทำ Scientific Linux ขึ้นมา จากนั้น CERN ก็อยู่บน CentOS และโครงสร้างพื้นฐานที่คล้าย RHEL มาตลอด
แต่ตอนนี้ CERN กำลังย้าย คอมพิวเตอร์อุตสาหกรรมและระบบ embedded มากกว่า 2,200 เครื่อง ที่ควบคุมเครื่องเร่งอนุภาคและอุปกรณ์ที่เชื่อมต่ออยู่ ไปใช้ Debian 13
และนี่ไม่ใช่เรื่องแนว “แอดมินเบื่อ yum เลยอยากได้ apt”
ฟางเส้นสุดท้ายคือนโยบายของ Red Hat เรื่องสเปกขั้นต่ำของโปรเซสเซอร์:
- RHEL 9 ต้องการ
x86-64-v2 - RHEL 10 ต้องการถึง
x86-64-v3
สำหรับออฟฟิศทั่วไป ก็แค่เปลี่ยนคอมพิวเตอร์ใหม่ทั้งชุด แต่สำหรับ CERN นี่หมายถึงการเปลี่ยนคอนโทรลเลอร์เฉพาะทางจำนวนมากที่ทำงานอยู่ข้างเครื่องเร่งอนุภาค ผูกอยู่กับบอร์ดเฉพาะตัว และต้องทำงานได้อย่างเชื่อถือได้นานราวสิบห้าปี
RHEL 9 ตัดเครื่อง front-end ที่มีอยู่ของพวกเขาออกไปแล้วราว 47% การย้ายไป RHEL 10 จะตัดออกไปอีกประมาณ 17% รวมแล้ว เกือบสองในสาม (ราว 64%) ของเครื่องทั้งหมด ที่จะต้องเปลี่ยน ไม่ใช่เพราะมันทำงานไม่ไหวแล้ว แต่เพราะดิสทริบิวชันไม่ยอมรันบน CPU ของมันอีกต่อไป
ที่ CERN เรียกสิ่งนี้ว่า forced obsolescence หรือการถูกบังคับให้ล้าสมัย และพูดกันตรง ๆ ก็เถียงยาก: ถ้าคอนโทรลเลอร์ยังควบคุมอุปกรณ์อุตสาหกรรมที่ซับซ้อนได้ดีอยู่ การออกแบบมันใหม่เพื่อ ISA พื้นฐานตัวใหม่ ก็เป็นความก้าวหน้าที่ทั้งแพงและค่อนข้างประหลาด
Debian จึงกลายเป็นทางออกที่ใช้ได้จริง: แพ็กเกจ amd64 ของมันยังคอมไพล์สำหรับ baseline x86-64 ดั้งเดิมเหมือนเดิม คอนโทรลเลอร์เก่ายังทำงานต่อได้ และ CERN ไม่ต้องรื้อบอร์ด แร็ก ไดรเวอร์ และสภาพแวดล้อมทั้งหมดใหม่เพื่อให้เข้ากับ RHEL รุ่นใหม่
จริง ๆ แล้วมีทางเลี่ยงอยู่ เพราะ AlmaLinux 10 มีบิลด์สำหรับ x86-64-v2 แต่ CERN ก็ยังเลือก Debian
เรื่องที่ CentOS แบบดั้งเดิมถูกปิดตัวกะทันหัน แล้วตามมาด้วยการจำกัดการเข้าถึงซอร์สโค้ดของ RHEL ก็น่าจะเพิ่มความไม่ไว้ใจต่อระบบนิเวศนี้ด้วยเหมือนกัน แต่อย่ามองให้ง่ายเกินไป: เหตุผลชี้ขาดไม่ใช่อุดมการณ์และไม่ใช่ค่าไลเซนส์ แต่คือ ความเข้ากันได้กับฮาร์ดแวร์อุตสาหกรรม
และใช่ CERN ไม่ได้ “รื้อ RHEL ทิ้งทั้งหมด” ดาต้าเซ็นเตอร์และงานประมวลผลหลักของห้องแล็บยังอยู่บน RHEL และ AlmaLinux สิ่งที่ย้ายไป Debian คือชั้นควบคุมเครื่องเร่งอนุภาคโดยเฉพาะ ส่วนที่ความคาดเดาได้และอายุการใช้งานของฮาร์ดแวร์สำคัญกว่าฟีเจอร์ตามกระแส
ข้อสรุป: อย่าเปลี่ยนโครงสร้างพื้นฐานที่ทำงานได้ดีเพียงเพื่อตามใจเวนเดอร์ แต่เลือก OS ที่เหมาะกับฮาร์ดแวร์ของคุณ
อีกด้านหนึ่งของการพึ่งพาโค้ดของคนอื่น: bus factor = 1 ในโลก open source
