วันที่ 17 มกราคม 2569 อีลอน มัสก์ (Elon Musk) ประกาศว่า Colossus 2 คลัสเตอร์ของ xAI ที่ใช้ฝึก Grok ใกล้เมืองเมมฟิส เริ่มทำงานแล้วในฐานะคลัสเตอร์ระดับกิกะวัตต์แห่งแรกของโลก และสัญญาว่าจะถึง 1.5 กิกะวัตต์ภายในเดือนเมษายน แต่ข้อมูลอิสระกลับแสดงภาพที่ต่างออกไป: เดือนมกราคม ภาพถ่ายดาวเทียมพบระบบระบายความร้อนราว 350 เมกะวัตต์ กลางเดือนมิถุนายน Epoch AI ประเมินไว้ราว 950 เมกะวัตต์ ส่วน 1.5 กิกะวัตต์คาดว่ากว่าจะถึงก็กุมภาพันธ์ 2570 ระหว่างนั้น xAI ได้เข้าไปอยู่ใต้ SpaceX คลัสเตอร์ขยายจนมีชิปเร่งความเร็ว Blackwell หลายแสนตัว และกังหันก๊าซที่ป้อนไฟให้มันก็กลายเป็นคดีถึงศาลรัฐบาลกลาง
สร้างอะไรไว้ที่ไหน
Colossus 2 คือกลุ่มอาคารบน Tulane Road ในเมมฟิส ถัดไปไม่ไกล ข้ามเส้นแบ่งรัฐไปในเมืองเซาท์เฮเวน (Southaven) รัฐมิสซิสซิปปี มีโรงไฟฟ้าที่ป้อนไฟให้มัน และอาคารใหม่ชื่อ Macrohardrr ส่วน Colossus ตัวแรกตั้งแยกอยู่อีกส่วนหนึ่งของเมมฟิส ช่วงปลายเดือนกันยายน มัสก์พูดถึงชิป GB200 110,000 ตัวและ GB300 440,000 ตัว และสัญญาว่าจะเพิ่มอีก 660,000 ตัวภายในสิ้นปี Epoch AI ซึ่งเป็นองค์กรอิสระ ประเมินมูลค่าคลัสเตอร์ไว้ที่ 35,800 ล้านดอลลาร์
หนึ่งกิกะวัตต์เทียบได้กับการใช้ไฟของบ้านในอเมริการาว 800,000 ครัวเรือน การดึงไฟขนาดนี้จากกริดอย่างรวดเร็วเป็นไปไม่ได้ ต้องมีสถานีไฟฟ้าย่อย สายส่ง และการขออนุมัติ xAI จึงป้อนไฟให้คลัสเตอร์ด้วยโรงไฟฟ้าของตัวเองที่อยู่ข้าง ๆ เป็นหลัก
ความจริงเรื่องกิกะวัตต์อยู่ตรงไหน
เดือนมกราคม มัสก์พูดถึงกำลังไฟ 1 กิกะวัตต์ที่ทำงานอยู่แล้ว Epoch AI เห็นจากภาพถ่ายว่ามีระบบระบายความร้อนราว 350 เมกะวัตต์ และคาดว่าจะถึงหนึ่งกิกะวัตต์ไม่เร็วกว่าเดือนพฤษภาคม ตามไทม์ไลน์ของ Epoch AI นั้น Colossus 2 มี 490 เมกะวัตต์ช่วงต้นเมษายน และ 946 เมกะวัตต์ช่วงกลางมิถุนายน ในเอกสารของ SpaceX ก่อน IPO ตัวเลข 1 กิกะวัตต์ ณ สิ้นเดือนมีนาคม เป็นตัวเลขรวมของทั้งสองแคมปัส และคำนวณจากการใช้ไฟตามสเปกของ GPU ที่ติดตั้ง ไม่ใช่การใช้ไฟจริง ส่วน 1.5 กิกะวัตต์ที่สัญญาไว้ภายในเมษายนก็ยังไปไม่ถึง Epoch คาดว่าจะถึงในกุมภาพันธ์ 2570
คลัสเตอร์ใช้พลังงานจากอะไร
กลางปี 2568 xAI ซื้อพื้นที่อดีตโรงไฟฟ้าก๊าซของ Duke Energy ในเซาท์เฮเวน บนพื้นที่นั้นมีกังหันก๊าซกำลังรวมหลายร้อยเมกะวัตต์ ส่วนช่วงที่ใช้ไฟพุ่งสูงก็ใช้แบตเตอรี่ Tesla Megapack ช่วยเกลี่ย แค่ในปี 2568 ปีเดียว xAI ซื้อแบตเตอรี่เหล่านี้เป็นเงิน 506 ล้านดอลลาร์
กังหันกลายเป็นปัญหาใหญ่ที่สุดของโปรเจกต์ เดือนมีนาคม 2569 หน่วยงานกำกับดูแลด้านสิ่งแวดล้อมของมิสซิสซิปปีอนุมัติโรงไฟฟ้าถาวรที่มีกังหัน 41 เครื่อง กำลังรวม 1.2 กิกะวัตต์ นักสิ่งแวดล้อมวิจารณ์ว่าเป็นการอนุมัติแบบตรายาง ทีมกฎหมายด้านสิ่งแวดล้อมของ SELC ยื่นอุทธรณ์ใบอนุญาตนี้ และนัดพิจารณาคำอุทธรณ์ไว้วันที่ 9 พฤศจิกายน เดือนเมษายน NAACP ยื่นฟ้องต่อศาลรัฐบาลกลางเรื่องมลพิษทางอากาศ เดือนมิถุนายน กระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ออกมาปกป้องบริษัทและขอให้ยุติคดี โดยอ้างความมั่นคงของชาติ เดือนตุลาคม ศาลปฏิเสธคำขอนี้ทั้งของกระทรวงและของ SpaceX เอง ผู้พิพากษาวินิจฉัยว่ากังหันต้องมีใบอนุญาต และคดีเดินหน้าต่อ ส่วนคำขอของ NAACP ให้หยุดเดินกังหันระหว่างรอคำตัดสินยังไม่ได้รับการพิจารณา ณ เดือนกรกฎาคม บนพื้นที่มีกังหันชั่วคราว 69 เครื่อง ซึ่งต้องรื้อออกภายในกรกฎาคม 2570
xAI เป็นอย่างไรต่อ
วันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2569 SpaceX ซื้อ xAI และมูลค่ารวมของทั้งสองบริษัทอยู่ที่ 1.25 ล้านล้านดอลลาร์ ตามข้อมูลของ CNBC นี่คือการควบรวมครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ เดือนมิถุนายน SpaceX ทำ IPO ขนาด 75,000 ล้านดอลลาร์ เดือนกรกฎาคม xAI เปลี่ยนชื่อเป็น SpaceXAI และเดือนตุลาคม มัสก์ประกาศเปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็น SpaceXSI (SI ย่อมาจาก super intelligence หรือ “ซูเปอร์อินเทลลิเจนซ์”) ตามเอกสารของ SpaceX คลัสเตอร์นี้ใช้ฝึก Grok 5 ซึ่งยังไม่มีกำหนดเปิดตัว แต่เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน มัสก์เขียนว่า Grok 5 อาจแซงหน้า Claude Opus 5.5 ได้ภายในสองถึงสามเดือน รุ่นล่าสุดที่เปิดตัวแล้วคือ Grok 4.7 (กันยายน) ส่วน Grok 4.8 มัสก์บอกว่าผ่านการฝึกล่วงหน้า (pre-training) แล้ว และอยู่ระหว่างการฝึกแบบเสริมกำลัง (reinforcement learning) บริษัทเขียนระบบ reinforcement learning และระบบประมวลผลโมเดลใหม่ด้วย C/C++ และสัญญาว่าจะเปิดให้ผู้ใช้ Grok Bot บางส่วนได้ลองในกลางเดือนพฤศจิกายน ส่วน Colossus ตัวแรกให้ Anthropic เช่าไปเมื่อเดือนพฤษภาคม
สรุป
Colossus 2 คือตัวอย่างที่ชัดที่สุดว่า การแข่งขันด้าน AI ตอนนี้ไม่ได้ตัดสินกันที่โมเดล แต่ตัดสินกันที่เมกะวัตต์ xAI สร้างคลัสเตอร์ยักษ์ได้เร็วกว่าใคร แต่คำสัญญาเรื่องกำลังไฟของมัสก์นำหน้าความจริงไปหลายเดือน และความเร็วนั้นได้มาจากกังหันก๊าซ ซึ่งตอนนี้ต้องไปรับผิดชอบกันในศาล พลังงาน ไม่ใช่ชิป กำลังกลายเป็นข้อจำกัดหลักของอุตสาหกรรม AI
ความพยายามแก้ปัญหาเดียวกันด้วยซอฟต์แวร์ อ่านได้ที่ อัลกอริทึม TurboQuant ของ Google
