Merge Labs คือสตาร์ทอัพด้านอินเทอร์เฟซสมองกับคอมพิวเตอร์ (brain-computer interface) ที่แซม อัลต์แมน (Sam Altman) ร่วมก่อตั้งในนามส่วนตัว วันที่ 15 มกราคม 2569 บริษัทเปิดตัวต่อสาธารณะพร้อมรอบระดมทุน seed มูลค่า $252 ล้าน และตามข้อมูลของ TechCrunch ผู้ลงเงินก้อนใหญ่ที่สุดในรอบนี้คือ OpenAI สื่อรายงานว่าสตาร์ทอัพนี้ได้รับการประเมินมูลค่าราว $850 ล้าน Merge ต้องการเชื่อมสมองกับคอมพิวเตอร์โดยไม่ฝังขั้วไฟฟ้าในเนื้อสมอง แต่ใช้อัลตราซาวด์และโมเลกุลแทน และบริษัทเองก็บอกว่าผลลัพธ์ต้องคิดกันเป็นหลักสิบปี ไม่ใช่ไม่กี่ปี พอถึงเดือนกันยายน 2569 บริษัทก็ได้พันธมิตรด้านเทคโนโลยีรายแรก คือ Butterfly Network ผู้ผลิตชิปอัลตราซาวด์
ใครลงเงิน และลงเท่าไร
นอกจาก OpenAI แล้ว ในรอบนี้ยังมี Bain Capital, Interface Fund, Fifty Years และ Gabe Newell ผู้ก่อตั้ง Valve OpenAI ไม่เปิดเผยว่าลงเงินไปเท่าไร และไม่มีฝ่ายไหนประกาศมูลค่า $850 ล้านอย่างเป็นทางการ ตัวเลขนี้มาจากสื่อที่อ้างแหล่งข่าว รวมถึง TechCrunch
ผู้ร่วมก่อตั้งนอกจากอัลต์แมนยังมี Alex Blania และ Sandro Herbig จาก Tools for Humanity (โปรเจกต์ World), Tyson Aflalo และ Sumner Norman ผู้ก่อตั้ง Forest Neurotech บริษัทเทคโนโลยีประสาทที่ใช้อัลตราซาวด์ และ Mikhail Shapiro ศาสตราจารย์จาก Caltech OpenAI อธิบายความสนใจของตัวเองแบบตรง ๆ ว่า อินเทอร์เฟซสมองจะกลายเป็นวิธีธรรมชาติในการสื่อสารกับ AI และ OpenAI จะร่วมกับ Merge พัฒนาโมเดลทางวิทยาศาสตร์
Merge จะอ่านสมองอย่างไร
บริษัทเองเลือกใช้คำอย่างระมัดระวัง: อินเทอร์เฟซของบริษัทจะ “รุกล้ำ (invasive) น้อยกว่ามาก” เชื่อมกับเซลล์ประสาท “ผ่านโมเลกุลแทนขั้วไฟฟ้า” และส่งสัญญาณผ่านอัลตราซาวด์ โดยไม่ต้องฝังอุปกรณ์ในเนื้อสมอง แต่บริษัทไม่ได้เรียกแนวทางนี้ว่าไม่รุกล้ำเลย สื่อคาดว่าน่าจะหมายถึง “ป้ายกำกับ” ทางพันธุกรรมสำหรับอัลตราซาวด์จากงานวิจัยของ Shapiro ซึ่งก็แปลว่าต้องส่งยีนเข้าไปในสมอง และมีความเสี่ยงของมันเอง แต่ Merge ยังไม่ได้ยืนยันเรื่องนี้
นี่คือขั้วตรงข้ามของ Neuralink ที่ใช้หุ่นยนต์ผ่าตัดฝังเส้นใยขั้วไฟฟ้าเข้าไปในสมอง เดือนมกราคม 2569 Neuralink รายงานว่ามีผู้เข้าร่วมการทดลองทางคลินิก 21 คน โดยไม่มีภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงจากตัวอุปกรณ์ ส่วน Merge เรียกตัวเองว่าห้องแล็บวิจัย และตามการประเมินของ Tom’s Hardware ก็ยังไม่มีต้นแบบพร้อมใช้ เป้าหมายแรกคือช่วยผู้ป่วยที่สมองได้รับบาดเจ็บหรือมีโรคทางสมอง จากนั้นจึงขยายความสามารถของมนุษย์โดยรวม
หลังจากนั้นเกิดอะไรขึ้น
ตลอดแปดเดือน Merge ไม่มีรอบระดมทุนใหม่ ไม่มีต้นแบบ และไม่มีผลงานตีพิมพ์ทางวิทยาศาสตร์ บล็อกของบริษัทยังมีโพสต์เดียวจากเดือนมกราคม รายละเอียดที่จับต้องได้ครั้งแรกมาถึงวันที่ 1 กันยายน คือข้อตกลงหลายปีกับ Butterfly Network: Merge ได้ชิปอัลตราซาวด์ของ Butterfly และ Butterfly ก็กลายเป็นพันธมิตรด้านเทคโนโลยีนี้แต่เพียงผู้เดียวของ Merge แต่สิทธิ์ผูกขาดนี้เป็นแบบทางเดียว เพราะ Butterfly เองยังให้สิทธิ์ใช้เทคโนโลยีกับบริษัทอื่นได้ Merge พูดถึงอัลตราซาวด์มาก่อนแล้ว แต่นี่คือดีลแรกที่มีเงินและฮาร์ดแวร์รองรับคำพูด ทั้งค่าไลเซนส์ การซื้อชิป และค่ารอยัลตีจากยอดขายในอนาคต
ในขณะเดียวกัน คำถามต่อตัวอัลต์แมนก็มากขึ้น ตั้งแต่วันประกาศ TechCrunch ก็เขียนถึงดีลแบบวนกลับ (circular deal): OpenAI ลงทุนในสตาร์ทอัพของ CEO ตัวเอง เดือนเมษายน Wall Street Journal เจาะการลงทุนส่วนตัวของอัลต์แมนที่ทับซ้อนกับผลประโยชน์ของ OpenAI และในเดือนพฤษภาคม คณะกรรมาธิการกำกับดูแลของสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ ก็ขอเอกสารเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อนจากเขา แต่จดหมายฉบับนั้นไม่ได้พูดถึง Merge Labs ตัวอย่างหลักในจดหมายกลับเป็นบริษัทพลังงาน Helion
สรุป
Merge Labs เป็นเดิมพันที่แพงมากและอยู่ในระยะเริ่มต้นมาก: $252 ล้าน ให้ห้องแล็บที่วัดเส้นทางของตัวเองเป็นหลักสิบปี สำหรับ OpenAI นี่คือการจับจองที่ไว้ก่อนในอินเทอร์เฟซยุคถัดจากหน้าจอและเสียง สำหรับตลาด นี่คือทางเลือกแทนเส้นทางการผ่าตัดของ Neuralink ผลลัพธ์แรกคงต้องรออีกนาน และคำถามว่าผลประโยชน์ของ OpenAI สิ้นสุดตรงไหน และผลประโยชน์ของอัลต์แมนเริ่มตรงไหน จะดังขึ้นเรื่อย ๆ
AI ทำให้ตลาดและผู้คนแยกเป็นชั้น ๆ อย่างไร อ่านได้ใน ช่องว่างดิจิทัลยุคใหม่
